Χελιδονίσματα – Τα κάλαντα της Άνοιξης

Την άνοιξη καλωσόρισαν  οι μαθητές/τριες της Δ2 την Παρασκευή 1 Μαρτίου  με το έθιμο «Χελιδονίσματα».

Κρατώντας ένα ομοίωμα χελιδόνας φτιαγμένο από χαρτόνι και ζωγραφιές με χελιδόνια,  γύρισαν  σε όλες τις τάξεις του σχολείου μας , τραγουδώντας: «Χιλιδόνα  έρχιτι από την Αραβία, φέρνει – φέρνει άνοιξη, φέρνει κι καλοκαίρι……..».

• Το τραγούδι της Χελιδόνας έχει ως εξής:.....

Τσικνοπέμπτη στο 2ο Δημοτικό σχολείο Πολυγύρου

 Όπως κάθε χρόνο, έτσι και  φέτος  την  Πέμπτη  16  Φεβρουαρίου  2023,  τηρήσαμε  στο  σχολείο  μας  το  έθιμο  της  Τσικνοπέμπτης.  Ο  Σύλλογος  Γονέων  και  Κηδεμόνων  του  σχολείου  μας από  νωρίς  το  πρωί  άναψε  φωτιά  και έψησε  σουβλάκια  για  όλους  τους  μαθητές και τους  εκπαιδευτικούς.

Η  «τσίκνα»  ανακατεμένη  με  χαρούμενες  φωνές  και  μουσική, απλώθηκε  στο

προαύλιο  και  οι  μαθητές....

Κοπή βασιλόπιτας στο σχολείο μας

 

 Η καθιερωμένη κοπή βασιλόπιτας πραγματοποιήθηκε  την Πέμπτη 19 Ιανουαρίου 2023 ,  στο Σχολείο μας.

Ήταν μια μέρα χαράς για όλους. Ας μην ξεχνάμε ότι η τήρηση των εθίμων και των παραδόσεών μας αποτελεί σημαίνουσα εκπαιδευτική διαδικασία.

Ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων προσέφερε μια ...

Το έθιμο της χελιδόνας και τα κάλαντα του Μάρτη

Ο Μάρτης είναι ο πρώτος μήνας της Άνοιξης.

Οι μητέρες δένουν ακόμα και σήμερα στα χέρια των παιδιών τους ένα βραχιόλι από πολύχρωμες κλωστές, που το λένε «μάρτη», για να μην τα «μαυρίσει» ο ήλιος. Είναι ένα μαγικό προφύλαγμα για τη νέα εποχική περίοδο. Το περίδεμα αυτό το φορούσαν τα παιδιά ως τη Ανάσταση ή ώσπου να πρώτο δουν χελιδόνι.

Το μήνα αυτό τα παιδιά έφτιαχναν ένα ξύλινο ομοίωμα χελιδόνας, το οποίο στόλιζαν με....

Η Κυρά Σαρακοστή με τα 7 πόδια ( 7 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ)

Το έθιμο της κυρά-Σαρακοστής είναι από τα παλιότερα έθιμα που σχετίζονται με τη γιορτή του Πάσχα, σήμερα όμως λίγο πολύ ξεχασμένο. Χρησίμευε πάντα ως ημερολόγιο για να μετράμε τις εβδομάδες από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι τη Μεγάλη Εβδομάδα, καθώς η κυρά-Σαρακοστή έχει 7 πόδια, ένα για κάθε εβδομάδα της περιόδου της Σαρακοστής.

 Πρόκειται για ένα έθιμο που τείνει στις ημέρες μας να εκλείψει, ενώ παλαιότερα το συναντούσαμε σε όλο τον ελλαδικό χώρο με διάφορες παραλλαγές και χρησιμοποιούνταν ως ημερολόγιο που μετρούσε τις εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής.

Η κυρά-Σαρακοστή, στις περισσότερες περιοχές, ήταν...

Κοπή βασιλόπιτας 2019

Με ενθουσιασμό και μεγάλη χαρά οι μαθήτριες και οι μαθητές του 2ου Δημοτικού Σχολείου Πολυγύρου έκοψαν την καθιερωμένη ετήσια βασιλόπιτα για μια καλή χρονιά.

Οι τυχεροί/ες των τάξεων που κέρδισαν το φλουρί, παρέλαβαν από τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων ένα δώρο έκπληξη βασιλόπιτα για μια....

Τα ήθη και έθιμα των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων στον Πολύγυρο

25 Δεκεμβρίου 1935 - Πολύγυρος Χαλκιδικής

Τα Χριστούγεννα δεν είναι απλώς μια γιορτή σημαντική για τη χριστιανοσύνη και το ελληνισμό αλλά και για το λαϊκό μας πολιτισμό, μιας και συνοδεύεται από αρκετά έθιμα που είναι αναπόσπαστα δεμένα με αυτήν.

Στον Πολύγυρο υπάρχουν πολλά έθιμα σχετικά τόσο με τα Χριστούγεννα όσο και με την Πρωτοχρονιά αλλά και με τα Θεοφάνια.
 Προσπαθήσαμε λοιπόν, βασισμένοι στις αφηγήσεις των γονιών μας και των παππούδων μας να καταγράψουμε αυτή την τόσο σημαντική κληρονομιά, και σας τη παραθέτουμε παρακάτω....

" Τσικνοπέμπτη" στο Σχολείο μας!

 Τσικνοπέμπτη στο σχολείο έκαναν και φέτος οι μαθητές και το διδακτικό προσωπικό του 2ου Δημοτικού σχολείου Πολυγύρου. Μια κίνηση η οποία έχει  γίνει παράδοση αφού ο Σύλλογος Γονέων το πραγματοποιεί  κάθε χρονιά. Ο Σύλλογος που πάντα βρίσκεται στο πλευρό του σχολείου μας και πάντα βοηθάει, το οργάνωσε, έψησε τα σουβλάκια  και οι μαθητές το χάρηκαν και διασκέδασαν.
Η Τσικνοπέμπτη, είναι ένα ετήσιο έθιμο στην
Ελλάδα την περίοδο του καρνάβαλου το οποίο έχει τις ρίζες του βαθιά μέσα στους αιώνες. Είναι μια μέρα κατά την οποία όλοι οι...

Έθιμα Χριστουγέννων στην Χαλκιδική

Το χριστόψωμο

Το χριστόψωμο (ή χριστόψωμα ή χριστόπιτα ή κλίκ'  ή κουλούρα  ή μπουγάτσια)  είναι συνήθως σκέτο ψωμί, που ψήνεται σε λαδωμένο ταψί. Στην επιφάνειά του φτιάχνουν με ζυμάρι, σταφίδες και ψίχες από καρύδι ή μύγδαλο, διαφορα σχέδια, που παριστάνουν σταυρούς, κύκλους, άνθη. Σε κάποια χωριά χαράσσουν στο χριστόψωμο ένα κεντρικό σταυρό, σύροντας το πιρούνι σε δυο κάθετες τετραπλές γραμμές, (με τα τέσσερα δόντια του πιρουνιού)· αλλού πάλι, με δυο πιρούνια, που έχουν αντικρυστά τα δόντια, «τσιμπούν» το ζυμάρι, ανασηκώνοντάς το λίγο, και φτιάχνουν το σταυρό. Στο κέντρο του σταυρού τοποθετούν ένα άσπαστο καρύδι, ενώ στις..

Η γρουνοχαρά

Παλαιότερα στη Χαλκιδική  τηρούσαν το έθιμο της "γρουνοχαράς''.

Στις 27 Δεκεμβρίου,ημέρα του Αγίου Στεφάνου , έσφαζαν το γουρούνι που είχαν στο σπίτι και το εξέτρεφαν όλο το χρόνο. Μαζεύονταν όλοι οι φίλοι και οι συγγενείς και έκαναν μια μικρή γιορτή.

Λίγο πριν  σφάξουν το γουρούνι, το άφηναν ελεύθερο να τρέξει για να χαρεί τις τελευταίες στιγμές της ζωής του.

Με το δέρμα του γουρουνιού έκαναν παπούτσια,τα γρουνοτσάρουχα.

Το λίπος της κοιλιάς (λίγδα) το κρατούσαν για το μαγείρεμα για τα γλυκά όπως κουραμπιέδες.

Με τα έντερα το ψαχνό κρέας και το παστό έκαναν τα λουκάνικα που τα κρεμούσαν από ένα ξύλο την κονταρίδα για να στάξει το λίπος τους και να στεγνώσουν.

Μερικά κομμάτια χοιρινού με πάχος τα τηγάνιζαν σε καυτό λάδι και έκαναν τα τσιγαρίδια.

Το κόκκαλο που έμενε με λίγο κρέας το έβαζαν σ΄ένα καλάθι το αλάτιζαν το

σκέπαζαν και το κρατούσαν όλο το χειμώνα.

Το λίπος,(παστός) το πάστωναν μέσα σε κάδους και το έψηναν με το

λουκάνικο.

Το κεφάλι,τα πόδια και την ουρά τα έκαναν πατσά.

Τη συκωταριά την έψηναν στα κάρβουνα για να φύγει το αίμα,την έκοβαν σε τετράγωνα κομματάκια και την έφτιαχναν στιφάδο με κρεμμυδάκια.

Τα μικρά παιδιά περίμεναν με ανυπομονησία να πάρουν την κύστη του γουρουνιού για να την φουσκώσουν και να φτιάξουν μπάλα.

Τη μέρα των Χριστουγέννων έκαναν με χοιρινό κιμά λαχανοσαρμάδες που συμβόλιζαν τις φασκιές που τύλιξε η Παναγία τον Χριστό.

Εργασίες μαθητών Ε1 τάξης

Κάλαντα της Πρωτοχρονιάς στον Πολύγυρο

25 Δεκεμβρίου 1935 - Πολύγυρος Χαλκιδικής

Τα παλιά χρόνια,μέρες πριν την Πρωτοχρονιά, οι νέοι οργανώνονταν

σε ομάδες καλαντιστών και διάλεγαν τον αρχηγό τους που θα παρίστανε τον Αη-Βασίλη.

Σαν έφτανε η μεγάλη μέρα,η Πρώτη του χρόνου ξεκινούσαν χαράματα, σκεπασμένοι με κάπες και χτυπώντας κουδούνια.

Ο Αη-Βασίλης κρατούσε μία «γκλιρίκα» ή γκλίτσα στο χέρι και χτυπούσε την Πόρτα του σπιτιού.Η νοικοκυρά άνοιγε και όλοι έψελναν τα κάλαντα:

«Σήκου Κυρά μου κι άνοιξι την Πόρτα την καρένια, 

έχω δυο λόγια να σι πω γλυκά κι ζαχαρένια. 

Του καλαθούδι μ’ θέλ’ αυγά κι η τσέπη μου καρύδια, 

κι του χρυσό μαντήλι μου πιντέξι μιταλίκια.

Σήκω θειά κι δωμ’του κλικ να μη σι φαν οι λυκ’ 

και σαράντα λυκούδια.»

Έμπαιναν στο σπίτι και κάθονταν μόνο αν η νοικοκυρά απαντούσε:

«Κάτσε να κλωσσήσεις,να κλωσσήσ’ Κι η κλωσσαριά μ’.»

Μετά τους κερνούσε πίτες,κρασί και γλυκά και έφευγαν για άλλα σπίτια.

Αν η νοικοκυρά δεν άνοιγε την πόρτα,έλεγαν:

«Σ’αυτό το σπίτι που’ρθαμε,γεμάτο καλιακούδια τα μσά ψοφούν,

τα μσά κλωσσούν, τα μσά μας βγάζουν μάτια.»

 
Τις πληροφορίες για τα έθιμα τις συγκέντρωσαν μαθητές του σχολείου μας.

ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ

 
Kάλαντα είναι τραγούδια που λένε ομάδες παιδιών κυρίως την παραμονή των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανίων. Σκοπός τους

είναι να δώσουν ευχές και να μαζέψουν φιλοδωρήματα. Τα παλιά χρόνια, που οι άνθρωποι δεν είχαν πολλά χρήματα, το φιλοδώρημα ήταν καρύδια, ξερά

σύκα, φρούτα, σταφίδες και καραμέλες. 

Σήμερα τα παιδιά μαζεύουν κυρίως χρήματα.

Κάλαντα Χριστουγέννων

Καλήν ημέραν άρχοντες κι αν είναι ορισμός σας

Χριστού τη Θεία γέννηση να μπω στ’ αρχοντικό σας.

Χριστός γεννάται σήμερον εν Βηθλεέμ τη πόλη,

Οι ουρανοί αγάλλονται, χαίρει η κτίσις όλη.

Εν τω σπηλαίω τίκτεται, εν φάτνη των αλόγων,

ο Βασιλεύς των ουρανών και ποιητής των όλων.

Πλήθος αγγέλων ψάλλουσι το «δόξα εν υψίστοις»,

και τούτο άξιον εστί η των ποιμένων πίστις.

Εκ της Περσίας έρχονται Τρεις μάγοι με τα δώρα,

άστρο λαμπρό τους οδηγεί χωρίς να λείψει ώρα.

Σ’αυτό το όμορφο σχολειό πέτρες να μην ραγίσουν,

κι όσοι έρχονται σ’ αυτό χρόνους πολλούς να ζήσουν.

Μωραϊτικα κάλαντα

Χριστούγεννα, Πρωτούγεννα, Πρώτη γιορτή του χρόνου,

για βγάτε, δέστε, μάθετε πως ο Χριστός γεννιέται.

Γιεννιέται κι ανατρέφεται με μέλι και με γάλα.

Το μέλι τρών’ οι άρχοντες, το γάλα σι αφεντάδες

και το μελισσοβότανο το λούζονται οι κυράδες.

Εμείς εδώ δεν ήρθαμε να φάμε και να πιούμε,

παρά σας αγαπούσαμε κι ήρθαμε να σας δούμε.

Δώστε μας και τον κόκορα, δώστε μας και την κότα, 

δώστε μας και πεντέξι αυγά ‚να πάμε σ’ άλλη πόρτα.

Εδώ που τραγουδήσαμε πέτρα να μη ραγίσει

κι ο νοικοκύρης του σπιτιού χρόνους πολλούς να ζήσει.

Κάλαντα Ικαρίας

Για σένα κόρη όμορφη ήρθαμε να τα πούμε

και τα καλά Χριστούγεννα για να σου ευχηθούμε

Φέρτε μας κρασί να πιούμε 

και του χρόνου να σας πούμε.

Και του χρόνου να σας πούμε, 

φέρτε μας κρασί να πιούμε.

Σ’ αυτό το σπίτι που’ ρθαμε, τα ράφια είν’ ασημένια,

του χρόνου σαν και σήμερα να’ ναι μαλαματένια.

Φέρτε μας κρασί να πιούμε 

και του χρόνου να σας πούμε.

Και του χρόνου να σας πούμε, 

φέρτε μας κρασί να πιούμε.

Πρωτοχρονιάτικα κάλαντα Μακεδονίας                   

Ήρθε πάλι νέο έτος εις την πρώτη του μηνός,

ήρθα να σας χαιρετήσω, δούλος σας ο ταπεινός.                   

Ο Βασίλειος ο Μέγας, Ιεράρχης θαυμαστός

εις την οικογένειά σας να’ ναι και θαυματουργός.

Τα παιδιά εις το σχολείο να πηγαίνουνε συχνά

να μαθαίνουνε το βίο, της πατρίδας τα ιερά.

Και για τους ξενιτεμένους έχω να σας πω πολλά,

σας αφήνω καληνύχτα, και του χρόνου με υγειά.

Κάλαντα Πρωτοχρονιάς

Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά, ψηλή μου δεντρολιβανιά, 

κι αρχή κι αρχή καλός μας χρόνος εκκλησιά, 

εκκλησιά με τα’ άγιο θρόνο.

Αρχή που βγήκε ο Χριστός,

Άγιος και πνευματικός, στη γη, 

στη γη να περπατήσει και να μας,  

και να μας καλοκαρδίσει.

Άγιος Βασίλης έρχεται 

και δε μας καταδέχεται 

από ,από την Καισαρεία

συ ‘σαι αρχό- συ’ σαι αρχόντισσα Κυρία.

Βαστάει εικόνα και χαρτί

ζαχαροπλάστη ζυμωτή,

 χαρτί και καλαμάρι,

δες και με ,δες και με το παλικάρι.

Το καλαμάρι έγραφε,

τη μοίρα του την έλεγε,

 και το χαρτί ομίλει,

Άγιε μου, Άγιε μου, καλέ, Βασίλη.

 

Κάλαντα Φώτων

Σήμερα τα Φώτα κι ο φωτισμός, η χαρά μεγάλη ο αγιασιός

Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό, κάθεται η Κυρά μας η Παναγιά.

Καλημέρα, καλησπέρα, καλή σου μέρα αφέντη με την κυρά (2),.

Όργανο βαστάει, κερί κρατε και τον Αι-Γιάννη παρακαλεί.

Αι-Γιάννη αφέντη και βαπτιστή βάπτισε και μένα Θεού παιδί 

να ανεβώ στους ουρανούς, να μαζέψω ρόδα και λίβανο (2)